Azotan potasu w odmianie nawozowej
Saletra potasowa nawozowa to krystaliczny azotan potasu przeznaczony do dokarmiania roślin. Łączy dwa składniki pokarmowe w jednej cząsteczce: azot występuje wyłącznie w formie azotanowej, a potas w formie natychmiast dostępnej dla korzeni. Suma deklarowanych składników w tej klasie czystości przekracza 59%, co czyni ją jednym z najbardziej skoncentrowanych nawozów potasowo-azotowych. Cechą, która decyduje o jej zastosowaniu w ogrodnictwie, jest brak chlorków w składzie podstawowym — pierwiastek ten jest źle znoszony przez wiele gatunków uprawianych pod osłonami.
Dane identyfikacyjne
| Nazwa chemiczna | azotan potasu (azotan potasowy) |
|---|---|
| Nazwy zwyczajowe | saletra potasowa, saletra indyjska, sól potasowa kwasu azotowego |
| Wzór | KNO3 |
| Masa molowa | ok. 101,1 g/mol |
| Numer CAS | 7757-79-1 |
| Numer WE (EINECS) | 231-818-8 |
| Numer UN | 1486 |
| Kod CN | 2834 21 00 |
Numer CAS i wzór sumaryczny mają w tym przypadku wysoką pewność: skład pierwiastkowy z bazy PubChem zgadza się ze wzorem podawanym w dokumentacji archiwalnej, a numer WE 231-818-8 potwierdza tożsamość niezależnie od nazwy.
Wymagania jakościowe stawiane odmianie nawozowej
Historyczne specyfikacje wyrobu odwoływały się do normy PN-70/C-84129 i opisywały produkt następującymi granicami:
| Oznaczenie | Wymaganie |
|---|---|
| KNO3 | min. 99,0% |
| potas w przeliczeniu na K2O | min. 45,5% |
| azot w przeliczeniu na N | min. 13,7% |
| woda | maks. 0,5% |
| chlorki (jako NaCl) | maks. 0,2% |
| CaO + MgO (jako CaO) | maks. 0,05% |
| żelazo (jako Fe3+) | maks. 0,001% |
| metale ciężkie (jako Pb2+) | maks. 0,002% |
| substancje nierozpuszczalne w wodzie | maks. 0,02% |
| substancje redukujące (jako KNO2) | nie normalizowano |
Warto zwrócić uwagę na zawartość azotu: różne wersje tej samej specyfikacji podawały min. 13,5% albo min. 13,7%. Rozbieżność wynika ze sposobu przeliczania i nie zmienia klasy wyrobu, natomiast pokazuje, że pojedyncza liczba z jednego dokumentu nie jest wartością uniwersalną.
Zachowanie w uprawie
Azot azotanowy nie wymaga przemiany mikrobiologicznej w glebie, więc roślina pobiera go od razu — to zaleta przy niskiej temperaturze podłoża i przy nawożeniu interwencyjnym, ale też powód, dla którego dawki dzieli się na mniejsze porcje. Potas z tego źródła nie jest równoważony jonem chlorkowym ani siarczanowym, co ogranicza zasolenie pożywki. Reakcja fizjologiczna azotanu potasu jest zasadowa: w odróżnieniu od nawozów amonowych nie zakwasza on środowiska glebowego, a przy długim stosowaniu podnosi jego odczyn.
Typowe kierunki wykorzystania opisane w materiałach archiwalnych to uprawy szklarniowe i tunelowe, warzywnictwo polowe oraz rośliny o wysokiej wartości jednostkowej. Substancja rozpuszcza się dobrze w wodzie, dlatego nadaje się zarówno do stosowania doglebowego w postaci stałej, jak i do fertygacji oraz oprysku dolistnego. Bywa również składnikiem wyjściowym do komponowania mieszanek wieloskładnikowych.
Dodatek przeciwzbrylający
Krystaliczny azotan potasu chłonie wilgoć z powietrza i w warunkach składowania może tracić sypkość. Odmiany nawozowe wytwarzano dlatego z niewielkim dodatkiem organicznego środka przeciwzbrylającego w ilości rzędu 0,04–0,08%; wytwarzanie bez tego dodatku również było możliwe. Zagadnienie środków antyzbrylających omawia osobna część serwisu.
Bezpieczeństwo i warunki przechowywania
Azotan potasu sam nie pali się, ale jest silnym utleniaczem: w transporcie odpowiada mu numer UN 1486 i klasa materiałów utleniających stałych. W praktyce oznacza to zakaz składowania razem z materiałami palnymi, olejami, węglem czy substancjami organicznymi oraz zakaz używania otwartego ognia w pomieszczeniach magazynowych. Kontakt z pyłem może podrażniać skórę, oczy i drogi oddechowe. Miejsce składowania powinno być suche i przewiewne.
Powiązane strony
- Saletra potasowa techniczna — ten sam związek w klasach czystości dla przemysłu
- Saletra potasowa spożywcza (E 252) — odmiana o wymaganiach dla dodatków do żywności
- Saletra wapniowa w postaci roztworu — azotanowe źródło azotu i wapnia
- Mieszanki nawozowe NPK — wieloskładnikowe kompozycje rozpuszczalne w wodzie
Piśmiennictwo
Opracowania naukowe, na których opiera się treść tej strony. Zapis w stylu Chicago (autor–data); każda pozycja prowadzi do identyfikatora DOI u wydawcy.
- Achilea, O. 2003. „Salinity- induced stress in greenhouse crops in alleviated by potassium nitrate.” Acta Horticulturae (609): 341-347. https://doi.org/10.17660/actahortic.2003.609.51.
- Barker, Allen V.,, i Harry A. Mills. 1980. „Ammonium and nitrate nutrition of horticultural crops.” Horticultural Reviews: 395-423. https://doi.org/10.1002/9781118060759.ch8.
- Molin, Dal, i Sulian Junkes. 2020. „Soil acidification and nitrogen release following application of nitrogen fertilizers.” Communications in Soil Science and Plant Analysis 51 (20): 2551-2558. https://doi.org/10.1080/00103624.2020.1845347.
- Rutland, D. W. 1991. „Fertilizer caking: Mechanisms, influential factors, and methods of prevention.” Fertilizer Research 30 (1): 99-114. https://doi.org/10.1007/bf01048832.
- Wang, Min. 2013. „The critical role of potassium in plant stress response.” International Journal of Molecular Sciences 14 (4): 7370-7390. https://doi.org/10.3390/ijms14047370.