Strona zbiera informacje o boraksie pięciowodnym istotne dla bezpieczeństwa oraz dla prawidłowego opisania materiału w dokumentacji. Zaczynamy nietypowo, od zastrzeżenia dotyczącego identyfikacji, ponieważ przy tej właśnie postaci jest ono najważniejszą informacją na całej stronie.
Zastrzeżenie do numeru rejestrowego
Przypisanie numeru 12179-04-3 postaci pięciowodnej ocenilibyśmy jako niskiej pewności i tak też jest oznaczone w naszym zbiorze. Powód jest konkretny: w rekordzie źródłowym numer ten nie stoi na czołowej pozycji listy synonimów, co odróżnia go od numerów przypisanych postaci bezwodnej i dziesięciowodnej, a część opracowań opisuje tę samą formę innymi identyfikatorami. Traktujemy to przypisanie jako hipotezę roboczą wymagającą potwierdzenia w źródle pierwotnym, nie jako ustalenie.
Praktyczny wniosek nie brzmi „numer jest błędny”, tylko „numer nie wystarcza”. Materiał tej postaci identyfikuje się trzema informacjami naraz: nazwą ze wskazaniem stopnia uwodnienia, wzorem z jawnie zapisaną liczbą cząsteczek wody oraz zadeklarowaną zawartością tlenku boru. Każda z nich osobno pozostawia miejsce na pomyłkę, wszystkie trzy razem jej nie zostawiają.
Identyfikacja
| Nazwa chemiczna | tetraboran disodu pięciowodny |
|---|---|
| Nazwy zwyczajowe | boraks pięciowodny, boraks pentahydrat |
| Zapis stosowany w specyfikacjach | Na2B4O7·5H2O |
| Zapis stosowany w bazach danych | B4H10Na2O12 |
| Numer CAS | 12179-04-3 — przypisanie o niskiej pewności, patrz zastrzeżenie wyżej |
| Numer WE | nieustalony w materiałach źródłowych tego serwisu |
| Numer UN | nieustalony w materiałach źródłowych tego serwisu |
| Postać | białe granulki lub proszek |
| Cecha odróżniająca od dekahydratu | zawartość tlenku boru rzędu 48 % wobec około 36,5 % |
Właściwości istotne dla oceny zagrożenia
- Materiał niepalny i trwały w normalnych warunkach; nie stwarza zagrożenia pożarowego ani wybuchowego.
- Rozpuszcza się w wodzie wolniej niż postać dziesięciowodna, zwłaszcza na zimno — ma to znaczenie przy sporządzaniu kąpieli w ograniczonym czasie.
- Roztwór ma odczyn zasadowy i zachowuje się jak układ buforowy.
- Traci wodę krystalizacyjną przy ogrzewaniu; skutkiem jest rozejście się rzeczywistej zawartości boru z zadeklarowaną, niewidoczne w wyglądzie materiału.
- Zawilgocony zbryla się i traci sypkość.
Na czym polega zagrożenie
Profil zagrożeń jest wspólny dla całej rodziny boranów sodu i nie zależy od stopnia uwodnienia. Tetraborany mają zharmonizowaną klasyfikację jako substancje działające szkodliwie na rozrodczość kategorii 1B oraz figurują na liście kandydackiej substancji stanowiących bardzo duże zagrożenie. Skutkiem są obowiązki informacyjne wobec odbiorców oraz ograniczenia zastosowań konsumenckich i kosmetycznych. Pył dodatkowo działa drażniąco na oczy i drogi oddechowe.
Ponieważ postać pięciowodna niesie w tej samej masie o około jedną trzecią więcej boru niż dziesięciowodna, przy przeliczaniu narażenia i dawek zamiana jednej postaci na drugą bez korekty rachunku prowadzi do błędu w stronę niebezpieczną.
Zasady postępowania
- Ograniczyć pylenie; stosować ochronę oczu i dróg oddechowych przy przesypywaniu i ważeniu.
- Uwzględnić ograniczenia narażenia zawodowego wynikające z klasyfikacji reprotoksycznej przy organizacji stanowiska pracy.
- Przechowywać w opakowaniu szczelnym, w miejscu suchym i chłodnym, z dala od źródeł ciepła.
- Przy każdej zmianie postaci hydratu przeliczyć dawkę na masę tlenku boru, zamiast przenosić dawkę wagową materiału.
- Przed powołaniem się na numer rejestrowy w klasyfikacji potwierdzić go w dokumentacji wytwórcy partii.
- Odpady traktować jako zawierające bor.
Czym ta strona nie jest
Ta strona nie jest kartą charakterystyki w rozumieniu przepisów o klasyfikacji, oznakowaniu i pakowaniu substancji chemicznych i nie zastępuje dokumentu, który dla konkretnej partii wyrobu dostarcza jego producent lub dostawca. Dotyczy to w szczególnym stopniu identyfikacji: numer podany na tej stronie ma status hipotezy roboczej, a wiążący identyfikator wskazuje dokumentacja partii.
Powiązane strony
- Boraks pięciowodny — pełna karta substancji ze sprawdzeniem rachunkowym specyfikacji
- Boraks — porównanie postaci i procedura wykrywania niespójnych dokumentów
- Boraks dekahydrat — odpowiednik tej strony dla postaci dziesięciowodnej
- O serwisie — znaczenie stopni pewności przypisań