Strona zbiera informacje o wodorowęglanie amonu istotne dla bezpieczeństwa: identyfikację, zachowanie termiczne, opis zagrożeń oraz zasady postępowania. Substancja ta wyróżnia się tym, że jej głównego ryzyka nie wywołuje żadna reakcja z otoczeniem — materiał rozkłada się sam, także w składowaniu, i to właśnie ta cecha organizuje wszystkie zalecenia poniżej.
Identyfikacja
| Nazwa chemiczna | wodorowęglan amonu |
|---|---|
| Nazwy synonimowe | diwęglan amonu, kwaśny węglan amonu |
| Wzór sumaryczny | NH4HCO3 |
| Zapis stosowany w bazach danych | CH5NO3 |
| Masa cząsteczkowa | 79,06 |
| Numer CAS | 1066-33-7 (pewność wysoka) |
| Numer WE | 213-911-5 |
| Numer dodatku do żywności | E 503 (ii) |
| Numer UN | nieustalony w materiałach źródłowych tego serwisu |
| Postać | białe kryształy lub proszek krystaliczny o wyczuwalnym zapachu amoniaku |
Przypisanie numeru rejestrowego ma tu pewność wysoką: numer stoi na pierwszej pozycji listy synonimów właściwego rekordu, a niezależnym potwierdzeniem było wystąpienie w tym samym rekordzie numeru europejskiego zapisanego w materiale archiwalnym. Symbol E 503 obejmuje dwie pozycje — węglan amonu oraz opisywany tu wodorowęglan — i różnią się one zawartością amoniaku oraz przebiegiem rozkładu.
Zachowanie termiczne, z którego wynika reszta
- Rozkład zachodzi w zakresie 35–60 °C, a więc w temperaturach osiąganych w zwykłym pomieszczeniu w ciepłej porze roku.
- Produkty rozkładu są w całości lotne: amoniak, dwutlenek węgla i para wodna. Po materiale nie pozostaje sól mineralna.
- Rozkład postępuje powoli nawet w temperaturze pokojowej, co tłumaczy zapach amoniaku wyczuwalny nad otwartym pojemnikiem i stopniowy ubytek masy w składowaniu.
- Rozpuszczalność w wodzie wynosi około 27 g na 100 ml w 30 °C; w etanolu materiał się nie rozpuszcza.
- Roztwór ma odczyn lekko zasadowy.
Na czym polega zagrożenie
Ryzyko dotyczy atmosfery pomieszczenia, nie samego proszku. Wydzielający się amoniak drażni drogi oddechowe i oczy już przy niewielkich stężeniach i jest wyczuwalny zapachowo, zanim stanie się niebezpieczny — ta ostatnia okoliczność bywa myląca, bo powonienie szybko się na niego adaptuje. Dwutlenek węgla jest bezwonny i cięższy od powietrza, więc gromadzi się przy podłodze oraz w zagłębieniach, obniżając zawartość tlenu. Zagrożenie rośnie w pomieszczeniach nisko wentylowanych, w kanałach i w zbiornikach, do których wchodzi obsługa.
Sam proszek działa drażniąco na skórę i oczy. Kontakt z mocnymi zasadami przyspiesza uwalnianie amoniaku, a z kwasami — dwutlenku węgla.
Zasady postępowania
- Zapewnić stałą wentylację pomieszczenia składowego; przy pracach w przestrzeniach zamkniętych sprawdzać zawartość tlenu przed wejściem.
- Utrzymywać temperaturę składowania poniżej 30 °C — jej przekroczenie przyspiesza rozkład i zwiększa stężenie gazów w otoczeniu.
- Opakowania utrzymywać szczelnie zamknięte, a otwarte zużywać w pierwszej kolejności.
- Nie przechowywać razem z kwasami ani z mocnymi zasadami.
- Miejsce składowania dla jakości spożywczej wydzielić zgodnie z zasadami dotyczącymi środków spożywczych.
- Przy przesypywaniu stosować ochronę oczu i dróg oddechowych.
Czym ta strona nie jest
Ta strona nie jest kartą charakterystyki w rozumieniu przepisów o klasyfikacji, oznakowaniu i pakowaniu substancji chemicznych i nie zastępuje dokumentu, który dla konkretnej partii wyrobu dostarcza jego producent lub dostawca. Nie zawiera w szczególności wartości dopuszczalnych stężeń w środowisku pracy ani procedur ratowniczych, których miejscem jest dokumentacja dostawcy oraz przepisy o czynnikach szkodliwych.
Powiązane strony
- Wodorowęglan amonu E 503 (ii) — pełna karta substancji z parametrami czystości i funkcją technologiczną
- Wodorowęglan sodu E 500 (ii) — druga droga spulchniania, o odmiennych skutkach dla wyrobu
- Difosforan disodu E 450 (i) — kwaśny komponent układów spulchniających
- Certyfikaty i znaki zgodności — co zawierają poszczególne sekcje karty charakterystyki