Azotan wapnia w roztworze

Płynna forma azotanu wapnia

Saletra wapniowa w postaci roztworu to gotowy koncentrat wodny azotanu wapnia, przeznaczony przede wszystkim do upraw prowadzonych pod osłonami. Postać ciekła rozwiązuje problem, który towarzyszy stałemu azotanowi wapnia: sól ta jest wybitnie higroskopijna i w wilgotnym powietrzu rozpływa się, a przygotowanie z niej pożywki wymaga rozpuszczania i filtrowania. Roztwór dozuje się bezpośrednio do instalacji nawadniającej albo do cieczy roboczej opryskiwacza, bez etapu rozpuszczania.

Skład podawany w dokumentacji

Oznaczenie Wartość
azotan wapnia Ca(NO3)2 min. 48–50% (zależnie od wersji specyfikacji)
azot azotanowy N-NO3 8,5% (±0,5%)
wapń jako Ca 12% (±0,5%)
wapń jako CaO 17% (±0,5%)
gęstość ok. 1,4–1,5 g/cm3
postać gęsta ciecz
barwa od bezbarwnej i przezroczystej do jasnożółtej
zapach brak

Deklarowana zawartość azotanu wapnia różni się między wersjami archiwalnego dokumentu — starsza podaje minimum 50%, nowsza 48%. Wartości azotu i wapnia pozostają w obu takie same, więc rozbieżność dotyczy raczej sposobu przeliczenia niż samego produktu.

Przeliczenie na postać stałą

Dokumentacja podaje praktyczną regułę przeliczeniową: jeden litr roztworu waży około 1,5 kg i odpowiada mniej więcej 0,9 kg stałej, granulowanej saletry wapniowej. Warto ją znać, bo zalecenia nawozowe formułuje się zwykle dla postaci stałej, a dozowniki pracują w jednostkach objętości.

Po co roślinie wapń w formie azotanowej

Wapń nie przemieszcza się w roślinie tak swobodnie jak azot czy potas — porusza się głównie z prądem transpiracyjnym, więc trafia tam, gdzie parowanie jest najintensywniejsze. Organy o słabej transpiracji, czyli owoce i najmłodsze liście, są przez to najbardziej narażone na niedobór, którego objawy widać jako suchą zgniliznę wierzchołkową pomidora i papryki, brzeżne zamieranie liści sałaty czy gorzką plamistość jabłek. Azotan wapnia dostarcza wapń w formie od razu przyswajalnej i w towarzystwie azotu azotanowego, który nie konkuruje z nim o pobieranie — inaczej niż azot amonowy i potas, których nadmiar pobieranie wapnia utrudnia. Stąd zastosowanie zarówno doglebowe, jak i dolistne, i stąd obecność tego nawozu w uprawach szklarniowych oraz w tunelach foliowych, gdzie roślina rośnie szybko, a niedobór ujawnia się w ciągu dni.

Roztworu nie łączy się w jednym zbiorniku z nawozami siarczanowymi ani fosforanowymi — powstaje wtedy trudno rozpuszczalny osad siarczanu bądź fosforanu wapnia, który zatyka emitery kroplowników. W układach nawadniających stosuje się z tego powodu rozdzielone zbiorniki zaczynowe.

Identyfikacja i ostrożność w danych

Numer CAS 10124-37-5 opisuje bezwodny azotan wapnia. Produkt handlowy jest roztworem wodnym, a najczęściej spotykaną postacią stałą tej soli jest czterowodzian o numerze CAS 13477-34-4. Numer bezwodnej soli można stosować do identyfikacji samej substancji, ale nie należy go przenosić na wyrób bez zaznaczenia, o jaką formę chodzi — jest to ta sama klasa pomyłki, przez którą karty charakterystyki soli uwodnionych bywają opisane numerem formy bezwodnej. Pewność przypisania tego numeru oceniamy jako średnią właśnie ze względu na rozróżnienie form.

Bezpieczeństwo

Azotany są utleniaczami także w roztworze: rozlanego materiału nie zbiera się materiałami organicznymi, a odparowany do sucha osad zachowuje właściwości utleniające. Ciecz działa drażniąco na skórę i oczy. Pojemniki przechowuje się w miejscu chronionym przed mrozem, ponieważ wychłodzenie powoduje wytrącanie kryształów i rozwarstwienie koncentratu.

Powiązane strony

Piśmiennictwo

Opracowania naukowe, na których opiera się treść tej strony. Zapis w stylu Chicago (autor–data); każda pozycja prowadzi do identyfikatora DOI u wydawcy.

  1. Biddulph, O.. 1961. „Transpiration stream and ascension of calcium.” Plant Physiology 36 (4): 429-436. https://doi.org/10.1104/pp.36.4.429.
  2. Latham, Ross.,, i Paul R. Geissler. 1968. „Hygroscopicity of complex fertilizers. Effect of calcium nitrate and water concentrations on the critical relative humidity of ammonium nitrate-limestone.” Journal of Agricultural and Food Chemistry 16 (3): 384-387. https://doi.org/10.1021/jf60157a031.
  3. Maathuis, Frans J. M.,, i Dorina Podar. 2011. „Uptake, distribution, and physiological functions of potassium, calcium, and magnesium.” The Molecular and Physiological Basis of Nutrient Use Efficiency in Crops: 265-293. https://doi.org/10.1002/9780470960707.ch13.
  4. Millikan, CR. 1971. „Calcium concentration in tomato fruits in relation to the incidence of blossom-end rot.” Australian Journal of Experimental Agriculture and Animal Husbandry 11 (52): 570-575. https://doi.org/10.1071/ea9710570.
  5. Misaghi, I. J. 1981. „Soil and Foliar Applications of Calcium Chloride and Calcium Nitrate to Control Tipburn of Head Lettuce.” Plant Disease 65 (10): 821. https://doi.org/10.1094/pd-65-821.
  6. Muhammad, Tahir. 2021. „Effects of phosphorus-fertigation on emitter clogging in drip irrigation system with saline water.” Agricultural Water Management 243: 106392. https://doi.org/10.1016/j.agwat.2020.106392.
  7. Saure, M. C. 2001. „Blossom-end rot of tomato (Lycopersicon esculentum Mill.) – a calcium- or a stress-related disorder?.” Scientia Horticulturae 90 (3-4): 193-208. https://doi.org/10.1016/s0304-4238(01)00227-8.
  8. Saure, i Max C. 2014. „Why calcium deficiency is not the cause of blossom-end rot in tomato and pepper fruit – a reappraisal.” Scientia Horticulturae 174: 151-154. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2014.05.020.
  9. Torres, Estanis. 2024. „Is calcium deficiency the real cause of bitter pit? A review.” Frontiers in Plant Science 15: 1383645. https://doi.org/10.3389/fpls.2024.1383645.
  10. Wang, Zhen. 2020. „Effect of phosphorus-coupled nitrogen fertigation on clogging in drip emitters when applying saline water.” Irrigation Science 38 (4): 337-351. https://doi.org/10.1007/s00271-020-00675-2.
  11. Wilcox, G.E.. 1985. „Ammonium and nitrate concentrations as factors in tomato growth and nutrient uptake.” Journal of Plant Nutrition 8 (11): 989-998. https://doi.org/10.1080/01904168509363401.